അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ചില സൗഹൃദങ്ങൾ പ്രവചനാതീതമാണ്. അത്തരത്തിലൊന്നാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം. കഴിഞ്ഞ ദിവസം, മോദിയെ “മഹാനായ മനുഷ്യൻ” എന്നും “എന്റെ സുഹൃത്ത്” എന്നും വിശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ട്രംപ് വീണ്ടും വാർത്തകളിൽ ഇടം നേടിയിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ആ പ്രശംസാവചനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇന്ത്യയെ നയതന്ത്രപരമായി വെട്ടിലാക്കുന്ന ഒരു ‘ബോംബും’ ട്രംപ് ഇട്ടിട്ടുണ്ട്. റഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതി ഇന്ത്യ നിർത്തുമെന്ന് മോദി തനിക്ക് ഉറപ്പ് നൽകിയെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തൽ.
പ്രശംസകൊണ്ട് മൂടിയ തുടക്കം
വൈറ്റ് ഹൗസിലെ ഓവൽ ഓഫീസിൽ മാധ്യമങ്ങളോട് സംസാരിക്കുമ്പോഴായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത പരാമർശങ്ങൾ. “മോദി ഒരു മഹാനായ മനുഷ്യനാണ്. അദ്ദേഹത്തിന് ട്രംപിനെ വലിയ ഇഷ്ടമാണ്,” സ്വയം മൂന്നാമതൊരാളായി വിശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ട്രംപ് പറഞ്ഞു. തുടർന്ന് ഒരു ചിരിയോടെ അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു, “അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവി തകർക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.”
വർഷങ്ങളായി താൻ ഇന്ത്യയെ നിരീക്ഷിക്കുകയാണെന്നും, മുൻപ് ഓരോ വർഷവും പുതിയ നേതാക്കൾ വരുമായിരുന്നെന്നും, എന്നാൽ തന്റെ സുഹൃത്തായ മോദി ദീർഘകാലമായി അധികാരത്തിൽ തുടരുകയാണെന്നും ട്രംപ് പറഞ്ഞു. ഈ പ്രശംസകൾക്കെല്ലാം ശേഷമായിരുന്നു കഥയിലെ യഥാർത്ഥ ട്വിസ്റ്റ്.
പ്രശംസയ്ക്ക് പിന്നിലെ ‘എണ്ണ’ക്കാര്യം
ട്രംപിന്റെ വാക്കുകളിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഭാഗം ഇതായിരുന്നു: “റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യ എണ്ണ വാങ്ങുന്നത് നിർത്തുമെന്ന് അദ്ദേഹം (മോദി) എനിക്ക് ഉറപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.”
യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ റഷ്യയെ സാമ്പത്തികമായി ഒറ്റപ്പെടുത്താനുള്ള അമേരിക്കൻ ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് ഈ നീക്കമെന്നും ട്രംപ് സൂചിപ്പിച്ചു. “ഇതൊരു വലിയ ചുവടുവെപ്പാണ്. ഒറ്റയടിക്ക് ഇത് നിർത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന് അറിയാം, അതിനൊരു നടപടിക്രമമുണ്ട്. എന്നാൽ ആ പ്രക്രിയ ഉടൻ പൂർത്തിയാകും,” ട്രംപ് പറഞ്ഞു. യുദ്ധം അവസാനിച്ച ശേഷം ഇന്ത്യയ്ക്ക് വേണമെങ്കിൽ റഷ്യയുമായുള്ള എണ്ണ വ്യാപാരം പുനരാരംഭിക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപരമായ മറുപടി
ട്രംപിന്റെ ഈ വെളിപ്പെടുത്തൽ ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കി. എന്നാൽ, ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവനയെ ശരിവെക്കുകയോ നിഷേധിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ, വളരെ തന്ത്രപരമായ ഒരു മറുപടിയാണ് ഇന്ത്യ നൽകിയത്.
“ഇന്ത്യ വലിയ തോതിൽ എണ്ണ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാണ്. എണ്ണവിലയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യൻ ഉപഭോക്താക്കളുടെ താൽപ്പര്യം സംരക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് ഞങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഞങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതി നയങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ഇതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്,” വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. ഊർജ്ജ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കാനായി പല രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും എണ്ണ വാങ്ങുന്നത് തുടരുമെന്നും, അമേരിക്കയുമായി ഊർജ്ജ സഹകരണം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്നും ഇന്ത്യ വ്യക്തമാക്കി.
എന്താണ് യഥാർത്ഥ പശ്ചാത്തലം?
2022 ഫെബ്രുവരിയിൽ യുക്രെയ്ൻ-റഷ്യ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതോടെയാണ് കഥയുടെ തുടക്കം. പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ റഷ്യയ്ക്ക് മേൽ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, അവർ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് എണ്ണ വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്നാമത്തെ എണ്ണ ഇറക്കുമതിക്കാരായ ഇന്ത്യ, ഈ അവസരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി. അതുവരെ ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം എണ്ണ ഇറക്കുമതിയുടെ ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രമായിരുന്നു റഷ്യയിൽ നിന്നെങ്കിൽ, യുദ്ധത്തിന് ശേഷം അത് ഏകദേശം 40 ശതമാനമായി കുതിച്ചുയർന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ ഈ നീക്കം അമേരിക്കയെയും മറ്റ് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളെയും ചൊടിപ്പിച്ചിരുന്നു. റഷ്യയുടെ യുദ്ധത്തിന് ഇന്ത്യ പരോക്ഷമായി പണം നൽകുകയാണെന്നായിരുന്നു അവരുടെ വാദം. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ട്രംപിന്റെ പുതിയ പ്രസ്താവന വരുന്നത്. ഒരുവശത്ത് റഷ്യയുമായുള്ള ദീർഘകാല സൗഹൃദം, മറുവശത്ത് അമേരിക്കയുമായുള്ള തന്ത്രപ്രധാനമായ പങ്കാളിത്തം, ഇതിനിടയിൽ സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യങ്ങൾ. ഈ മൂന്ന് കാര്യങ്ങളും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങൾക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ട്രംപിന്റെ ഈ പ്രസ്താവന ഉയർത്തുന്നത്.
