സർക്കാർ ജോലിയെന്നത് ഏതൊരു ശരാശരി ഇന്ത്യക്കാരന്റെയും വലിയൊരു സ്വപ്നമാണ് അല്ലേ? ആ സ്വപ്നം സ്വന്തമാക്കാൻ വർഷങ്ങൾ നീളുന്ന കഠിനാധ്വാനവും കാത്തിരിപ്പും പലർക്കും വേണ്ടിവരും. ഒരു സർക്കാർ ജോലി ലഭിച്ചാൽ പിന്നെ ജീവിതം ‘സെറ്റായി’ എന്നാണ് പൊതുവെയുള്ള പറച്ചിൽ. എന്നാൽ അതിയായ ആഗ്രഹത്തോടെ നേടിയെടുത്ത ഒരു ജോലി, അതിലെ കടുത്ത മാനസിക പീഡനങ്ങൾ കാരണം ഒടുവിൽ വേണ്ടെന്നുവെച്ചാലോ? അതും ലക്ഷങ്ങൾ പിഴയൊടുക്കി! വെറുമൊരു കെട്ടുകഥയല്ല, വിരമിക്കൽ വരെ സുരക്ഷിതമെന്ന് നാം കരുതുന്ന ബാങ്ക് ജോലി ധൈര്യസമേതം വലിച്ചെറിഞ്ഞ മധുരിമ എന്ന 31-കാരിയുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതമാണിത്.
ബിരുദാനന്തര ബിരുദത്തിന് ശേഷം രണ്ടു വർഷത്തോളം രാപ്പകൽ കഷ്ടപ്പെട്ടാണ് ഐ.ബി.പി.എസ് (IBPS) പരീക്ഷ വഴി മധുരിമ ഒരു സർക്കാർ ബാങ്കിൽ ജോലി നേടിയത്. ജോലി കിട്ടിയപ്പോൾ ഇനി ജീവിതം സുരക്ഷിതമാണെന്ന് അവളും കരുതി. എന്നാൽ അവിടുത്തെ യാഥാർത്ഥ്യം മറ്റൊന്നായിരുന്നു. രാവിലെ 8.30-ന് തുടങ്ങുന്ന ജോലി പലപ്പോഴും അവസാനിക്കുന്നത് രാത്രി 10.30-നാണ്. ചിലപ്പോൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ പോലും ജോലിക്ക് പോകേണ്ടി വന്നു. സമയത്തിന് ഭക്ഷണം കഴിക്കാനോ വിശ്രമിക്കാനോ യാതൊരു നിർവാഹവുമില്ലാത്ത അവസ്ഥയായിരുന്നു അത്.
ക്യാഷ് കൗണ്ടറിലായിരുന്നു മധുരിമയ്ക്ക് ഡ്യൂട്ടി. രാവിലെ 10 മണി മുതൽ വൈകുന്നേരം 3.30 വരെ തുടർച്ചയായി കൗണ്ടറിൽ ഇരിക്കണം. പ്രാഥമികാവശ്യങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ പോലുമുള്ള സമയം അവിടെ ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കടുത്ത മൂത്രാശയ അണുബാധയും (UTI) ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ഉണ്ടായിട്ടും, തുടർച്ചയായ രക്തസ്രാവം അനുഭവിച്ചിട്ടും ഒരു ദിവസത്തെ അവധി (Sick leave) പോലും അധികൃതർ അനുവദിച്ചില്ല. 2022 ഡിസംബറിലായിരുന്നു മധുരിമയുടെ വിവാഹം. എന്നാൽ പരിശീലന കാലയളവിലായിരുന്നതിനാൽ ഭർത്താവിനൊപ്പമോ ഭർതൃവീട്ടിലോ നിൽക്കാൻ പോലും അവൾക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഇതിനുപുറമെയായിരുന്നു മേലുദ്യോഗസ്ഥരുടെ മാനസിക പീഡനം. “ബാങ്കുകളിൽ പെൺകുട്ടികൾക്ക് ജോലി നൽകാൻ പാടില്ല” എന്ന് വരെ ഒരു മേലുദ്യോഗസ്ഥൻ അവളെ അധിക്ഷേപിച്ചു. രാത്രി 7 മണിക്ക് ശേഷം തികച്ചും അപരിചിതമായ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ പോയി ലോൺ കുടിശ്ശിക പിരിക്കാൻ വരെ അവളെ അവർ നിർബന്ധിച്ചു. ഇതൊരു പെൺകുട്ടിക്ക് എത്രത്തോളം സുരക്ഷിതമാണെന്ന് അവർ ചിന്തിച്ചതേയില്ല.
കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദം കാരണം എന്നും ജോലി കഴിഞ്ഞെത്തുമ്പോൾ അവൾ പൊട്ടിക്കരയുമായിരുന്നു. ജോലിയിലെ ദേഷ്യം കാരണം സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളോടും ഭർത്താവിനോടും സംസാരിക്കുന്നത് പോലും അവൾ കുറച്ചു. ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ച് വരെ ചിന്തിച്ചുതുടങ്ങിയ ഭയാനകമായ ദിനങ്ങളായിരുന്നു അതെന്ന് മധുരിമ ഓർക്കുന്നു.
ഒടുവിൽ ആ സുപ്രധാന നിമിഷമെത്തി. തന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സുഹൃത്തിന്റെ വിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി മാസങ്ങൾക്ക് മുൻപേ ബുക്ക് ചെയ്ത വിമാന ടിക്കറ്റുകളും പ്ലാനുകളും ബാങ്കിലെ പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു ഓഡിറ്റിന്റെ പേരിൽ അവൾക്ക് ക്യാൻസൽ ചെയ്യേണ്ടി വന്നു. കൂട്ടുകാർ വിദേശത്ത് നിന്നുപോലും എത്തിയിട്ടും അവൾക്ക് പോകാനായില്ല, അവളുടെ അവധി അപേക്ഷ അവർ നിരസിച്ചു. എന്നാൽ ഇതേ സമയം ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ സുഗമമായി അവധിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ “ഇനിയെനിക്ക് ഇങ്ങനെ ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല” എന്ന് അവൾ ഉറപ്പിച്ചു. സ്വന്തം ജീവിതത്തേക്കാൾ വലുതല്ല മറ്റൊരു ജോലിയും എന്ന് അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ചുറ്റുമുള്ളവർ ആ തീരുമാനത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തിട്ടും, പ്രൊബേഷൻ കാലയളവിൽ തന്നെ അവൾ ജോലി രാജിവെച്ചു.
രണ്ട് ലക്ഷം രൂപയാണ് ബോണ്ട് തുകയായി ജോലി രാജി വെച്ചതിന് അവൾക്ക് ബാങ്കിൽ പിഴയൊടുക്കേണ്ടി വന്നത്. നോട്ടീസ് പിരീഡിൽ ലിങ്ക്ഡ്ഇൻ (LinkedIn) വഴി പുതിയ ജോലി അന്വേഷിച്ച മധുരിമയ്ക്ക് ബംഗളൂരുവിലെ ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിൽ അവസരം ലഭിച്ചു. ബാങ്കിൽ ലഭിച്ചിരുന്ന 70,000 രൂപ ശമ്പളത്തിൽ നിന്ന് നേരെ പകുതിയായി, അതായത് 35,000 രൂപയായി പുതിയ ശമ്പളം ചുരുങ്ങി. എന്നിട്ടും അവൾക്ക് യാതൊരു കുറ്റബോധവുമില്ലായിരുന്നു.
ഇന്ന് രണ്ട് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം ഹൈദരാബാദിൽ ഭർത്താവിനൊപ്പം താമസിച്ച് വർക്ക് ഫ്രം ഹോം (Work from home) ആയി ജോലി ചെയ്യുകയാണ് മധുരിമ. സീനിയർ കസ്റ്റമർ സപ്പോർട്ട് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയി ജോലി ചെയ്യുന്ന അവൾക്ക് ഇപ്പോൾ 60,000 രൂപ ശമ്പളമുണ്ട്. എല്ലാത്തിലുമുപരി അവൾക്ക് സമാധാനമുണ്ട്. അർഹതപ്പെട്ട അവധികൾ ആരുടെയും കാലുപിടിക്കാതെ തന്നെയെടുക്കാം, ഇഷ്ടമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യാം. ഇതൊരു സർക്കാർ ജോലിക്ക് എതിരെയുള്ള പോരാട്ടമല്ലെന്നും, മറിച്ച് സ്വന്തം മാനസികാരോഗ്യത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകി തനിക്കിഷ്ടമുള്ള ജീവിതം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതാണെന്നും അവൾ പറയുന്നു.
ഇന്ത്യൻ കോർപ്പറേറ്റ് – ബാങ്കിങ് മേഖലകളിലെ ‘ടോക്സിക്’ (Toxic) ആയ തൊഴിൽ സംസ്കാരം രാജ്യമെമ്പാടും വലിയ ചർച്ചയാകുന്ന കാലമാണിത്. അമിത ജോലിഭാരം കാരണം അന്നാ സെബാസ്റ്റ്യൻ എന്ന മലയാളി യുവതി മരിച്ചതും, മേലുദ്യോഗസ്ഥരുടെ സമ്മർദ്ദം താങ്ങാനാവാതെ കഴിഞ്ഞയാഴ്ച കേരളത്തിൽ ഒരു ബാങ്ക് മാനേജർ ട്രെയിനിന് മുന്നിൽ ചാടി ജീവനൊടുക്കിയതും ഇതിന്റെ നേർചിത്രങ്ങളാണ്. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിൽ മധുരിമയുടെ തീരുമാനം യുവതലമുറയ്ക്ക് വലിയൊരു സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്. ഉയർന്ന ശമ്പളമോ സർക്കാർ ജോലിയുടെ ഗ്ലാമറോ അല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം മാനസികാരോഗ്യവും സമാധാനമുള്ള ഒരു ജീവിതവും തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനമെന്ന് ഈ അനുഭവം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
