പരസ്യങ്ങളിലെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ വിശ്വസിച്ച് പണം മുടക്കി വഞ്ചിതരായാൽ, ആ പരസ്യത്തിൽ അഭിനയിച്ച സിനിമാതാരങ്ങളെ കോടതി കയറ്റാൻ സാധിക്കുമോ? കേരളത്തിലെ ഉപഭോക്തൃ നിയമരംഗത്ത് ഏറെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട ഈ ചോദ്യത്തിന് ഒടുവിൽ ഉത്തരമായിരിക്കുകയാണ്. മണപ്പുറം ഫിനാൻസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപഭോക്തൃ തർക്ക കേസിൽ നടൻ മോഹൻലാലിനെതിരായ നടപടികൾ റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ വിധി സിനിമാ-പരസ്യ മേഖലയ്ക്ക് വലിയൊരാശ്വാസമാണ് നൽകുന്നത്.
ജസ്റ്റിസ് സിയാദ് റഹ്മാൻ എ.എ. യുടെ ബെഞ്ചാണ് ഈ നിർണ്ണായക വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെയോ സേവനത്തിന്റെയോ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡർ ആയതുകൊണ്ട് മാത്രം, ആ സ്ഥാപനം ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് നൽകുന്ന സേവനങ്ങളിലെ വീഴ്ചകൾക്ക് താരം ഉത്തരവാദിയാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
എന്തായിരുന്നു കേസ്?
കത്തോലിക്കാ സിറിയൻ ബാങ്കിൽ പണയം വെച്ചിരുന്ന സ്വർണ്ണം, കുറഞ്ഞ പലിശ നിരക്ക് വാഗ്ദാനം ചെയ്തതനുസരിച്ച് രണ്ട് വ്യക്തികൾ മണപ്പുറം ഫിനാൻസിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. മോഹൻലാൽ അഭിനയിച്ച പരസ്യങ്ങളിൽ 12 ശതമാനം പലിശ മാത്രമേ ഈടാക്കൂ എന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നുവെന്നും, എന്നാൽ വായ്പ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ചെന്നപ്പോൾ ഉയർന്ന പലിശ ഈടാക്കിയെന്നുമാണ് പരാതിക്കാർ ആരോപിച്ചത്.
വാഗ്ദാനം ലംഘിക്കപ്പെട്ടതോടെ, അധികമായി ഈടാക്കിയ പലിശ തിരികെ ലഭിക്കണമെന്നും, മാനസിക വിഷമത്തിന് 25 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം വേണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് ഇവർ ഉപഭോക്തൃ കോടതിയെ സമീപിച്ചു. പരസ്യത്തിൽ അഭിനയിച്ച മോഹൻലാലിനെയും കേസിൽ പ്രതിചേർത്തു. ജില്ലാ, സംസ്ഥാന ഉപഭോക്തൃ കമ്മീഷനുകൾ മോഹൻലാലിനെ കേസിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതോടെയാണ് താരം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം: പരസ്യം വേറെ, സേവനം വേറെ
ഹൈക്കോടതിയുടെ വിധിന്യായത്തിൽ വളരെ വ്യക്തമായ ചില കാര്യങ്ങൾ അടിവരയിടുന്നുണ്ട്.
1. നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം വേണം: പരാതിക്കാരും മണപ്പുറം ഫിനാൻസും തമ്മിലുള്ള പണമിടപാടിൽ മോഹൻലാലിന് നേരിട്ട് പങ്കില്ല. പരസ്യത്തിൽ അഭിനയിച്ചു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം സേവനത്തിലെ ന്യൂനതകൾക്ക് (Deficiency of Service) നടനെ കുറ്റക്കാരനാക്കാൻ സാധിക്കില്ല.
2. ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം 2019: പുതിയ നിയമപ്രകാരം, വഴിതെറ്റിക്കുന്ന പരസ്യങ്ങളുടെ (Misleading Advertisements) പേരിൽ സെലിബ്രിറ്റികൾക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കാൻ സെക്ഷൻ 21 പ്രകാരം പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകളുണ്ട്. എന്നാൽ, സാധാരണ ഉപഭോക്തൃ പരാതികളിൽ, ഇടപാടുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലാത്ത പക്ഷം എൻഡോഴ്സർമാർക്ക് ബാധ്യതയില്ല.
3. സേവനദാതാവിന്റെ വീഴ്ച: പലിശ നിരക്കിലെ മാറ്റം സേവനദാതാവിന്റെ (Service Provider) തീരുമാനമാണ്. അത് നടപ്പാക്കാതിരുന്നാൽ അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം കമ്പനിക്ക് മാത്രമാണ്.
“ബ്രാൻഡ് അംബാസഡർ എന്ന നിലയിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരാളെ, സേവനത്തിലെ പോരായ്മകളുടെ പേരിൽ പ്രതിക്കൂട്ടിൽ നിർത്താൻ നിയമം അനുവദിക്കുന്നില്ല,” ജസ്റ്റിസ് സിയാദ് റഹ്മാൻ വ്യക്തമാക്കി.
വിധി നൽകുന്ന സന്ദേശം
ഇന്ത്യയിൽ പലപ്പോഴും സെലിബ്രിറ്റികൾക്കെതിരെ ഇത്തരം കേസുകൾ വരാറുണ്ട്. മാഗി നൂഡിൽസ് വിവാദ സമയത്തും സമാനമായ ചർച്ചകൾ ഉയർന്നിരുന്നു. ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടത് കമ്പനികളുടെ ബാധ്യതയാണെന്നും, പരസ്യങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്നവർക്ക് അതിൽ പരിമിതമായ ഉത്തരവാദിത്തമേ ഉള്ളൂവെന്നും ഈ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എങ്കിലും, പരാതിക്കാർക്ക് മണപ്പുറം ഫിനാൻസിനെതിരെ നിയമനടപടികളുമായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നതിന് തടസ്സമില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മോഹൻലാലിന് വേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ബി.എസ്. സുരേഷ് കുമാർ, ജോർജ്ജ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എന്നിവരും പരാതിക്കാർക്കായി കെ.എസ്. അരുൺദാസും ഹാജരായി.
ചുരുക്കത്തിൽ, പരസ്യത്തിൽ കാണുന്ന താരത്തെ വിശ്വസിച്ച് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വാങ്ങുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന നഷ്ടങ്ങൾക്ക്, ആ താരത്തെ നേരിട്ട് പിടികൂടാനാവില്ല എന്ന നിയമപാഠമാണ് ഈ വിധിയിലൂടെ ഹൈക്കോടതി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.
